എഴുത്തുകൾ

വിശ്വാസവും ചിന്തയും മനുഷ്യന്റെ വ്യക്തതയ്ക്കായുള്ള അന്വേഷണവും


ബോധവും ചിന്താശേഷിയുമുള്ള ഒരു മനുഷ്യൻ മറ്റൊരാളെ അയാളുടെ മതത്തിന്റെയോ വിശ്വാസത്തിൻ്റെയോ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിലയിരുത്തില്ല. കാരണം, ഒരാളുടെ സ്വത്വവും അയാൾ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ആശയങ്ങളും രണ്ടാണ്.

എന്നാൽ, ഒരാൾ സ്വയം പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെയോ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെയോ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അയാളുടെ നിലപാടുകളെ വിലയിരുത്തുന്നതിൽ തെറ്റുണ്ടെന്ന് പറയാനും കഴിയില്ല. കാരണം, ആ വ്യക്തി നിലകൊള്ളുന്നത് ആ ആശയത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടാണല്ലോ? സ്വാഭാവികമായും, അയാളുടെ നിലപാടുകൾ ആ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിമർശിക്കപ്പെടാം.

പക്ഷേ, ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം ഇവിടെയുണ്ട്. വിമർശിക്കപ്പെടുന്ന വിഷയം യഥാർത്ഥത്തിൽ അയാൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ആശയത്തിന്റെ ഭാഗമാണോ? അതോ, ആ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി നിൽക്കുമ്പോഴും അതിന്റെ എല്ലാ ഉള്ളടക്കങ്ങളും അയാൾക്ക് വ്യക്തമായി അറിയില്ലേ? അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, അയാളുടെ നിലപാട് മനസ്സിലാക്കാതെ നടത്തുന്ന വിമർശനത്തിന് എത്രത്തോളം പ്രസക്തിയുണ്ട്?

വിമർശനം എന്നത് കേവലം എതിർക്കലല്ല. മറിച്ച്, ഒരാളുടെ ചിന്തകളെയും നിലപാടുകളെയും മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശ്രമം കൂടിയാണ്.

എല്ലാവരും വിമർശനത്തിന് അതീതരല്ല. മതമേതായാലും, ജാതിയേതായാലും, പ്രത്യയശാസ്ത്രം ഏതായാലും, വിമർശനങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാനും വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളോട് സഹിഷ്ണുത പുലർത്താനും കഴിയുന്നതാണ് പക്വതയുടെ ഒരു പ്രധാന അടയാളം.

ശാസ്ത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നതും ഒരുപരിധിവരെ ഇതുതന്നെയാണ്. ചോദ്യം ചെയ്യുക, സംശയിക്കുക, തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കുക, പുതിയ അറിവുകൾക്കനുസരിച്ച് പഴയ നിഗമനങ്ങൾ തിരുത്തുക. എല്ലാത്തിനും ഉത്തരം ഉണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രം അവകാശപ്പെടുന്നില്ല. ചില ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഇപ്പോഴും ഉത്തരങ്ങളില്ല. എന്നാൽ ഉത്തരമില്ലാത്തതുകൊണ്ട് ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നതിനെ ശാസ്ത്രം വിലക്കുന്നുമില്ല.

ശാസ്ത്രം പോലും അശാസ്ത്രീയമാണെന്ന് ഒരാൾ വാദിച്ചാലും, ആ വാദത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും അതിനുള്ള മറുപടി തേടാനും നമുക്ക് കഴിയണം. അവിടെ അസഹിഷ്ണുതയ്ക്കല്ല, യുക്തിക്കും സംവാദത്തിനുമാണ് ഇടമുണ്ടാകേണ്ടത്.

ഒരാൾക്ക് എത്രത്തോളം തത്ത്വചിന്തകൾ അറിയാം, എത്ര പുസ്തകങ്ങൾ വായിച്ചിട്ടുണ്ട്, എത്ര മതഗ്രന്ഥങ്ങൾ പഠിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം അയാൾക്ക് ആത്മീയമായോ മാനുഷികമായോ പക്വത കൈവരിക്കണമെന്നില്ല.

ചരിത്രം, രാഷ്ട്രീയം, ശാസ്ത്രം എന്നിവ അറിയാം എന്നൊക്കെ പറയുന്നതുകൊണ്ട് ഒരാൾ പക്വനാകുന്നില്ല. അറിവ് സമ്പാദിക്കുന്നതും ആ അറിവ് ഒരാളുടെ ചിന്തയിലും പെരുമാറ്റത്തിലും എങ്ങനെ പ്രതിഫലിക്കുന്നു എന്നതും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ കാര്യങ്ങളാണ്.

യഥാർത്ഥത്തിൽ ചിന്താശേഷിയുള്ള ഒരു മനുഷ്യൻ മതവിശ്വാസങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യാതെ സ്വീകരിക്കില്ല എന്നാണ് ഞാൻ കരുതുന്നത്. അതേസമയം, ദൈവവിശ്വാസം ആവശ്യമില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കണമെന്ന് വാദിക്കുന്നതിലും എനിക്ക് താൽപര്യമില്ല. കാരണം, ദൈവത്തിന്റെ അസ്തിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യവും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മനുഷ്യന്റെ വിശ്വാസവും ഇപ്പോഴും വലിയ ദാർശനിക ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമാണ്.

വിശ്വസിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം പോലെതന്നെ സംശയിക്കാനും ചോദ്യം ചെയ്യാനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും പ്രധാനമാണ്. വിശ്വാസം ഒരാളുടെ വ്യക്തിപരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പാകാം. എന്നാൽ ആ വിശ്വാസം മറ്റൊരാളുടെ ചോദ്യങ്ങളെ നിശ്ശബ്ദമാക്കാനുള്ള കാരണമാകരുത്.

ഒരുപക്ഷേ, ജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സൗന്ദര്യം തന്നെ അതിന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും നമുക്ക് വ്യക്തതയില്ല എന്നതായിരിക്കാം.

എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കും ഉത്തരങ്ങളുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ, എല്ലാ ഉത്തരങ്ങളും നമുക്ക് നേരത്തേ അറിയാമായിരുന്നെങ്കിൽ, പിന്നെ എന്തിനാണ് നമ്മൾ ചിന്തിക്കുന്നത്? എന്തിനാണ് അന്വേഷിക്കുന്നത്? എന്തിനാണ് പുതിയ ആശയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത്?

ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഉത്തരമില്ലാതെ അവശേഷിക്കട്ടെ. ചില വിശ്വാസങ്ങൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടട്ടെ. ചില നിഗമനങ്ങൾ തിരുത്തപ്പെടട്ടെ.

കാരണം, എല്ലാം അറിയാം എന്ന് കരുതുന്നിടത്ത് ചിന്ത അവസാനിക്കുന്നു. അറിയാത്തതിനെ അംഗീകരിക്കുന്നിടത്താണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ചിന്ത ആരംഭിക്കുന്നത്.

കാര്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തതയില്ല എന്നത് തന്നെയാണ് ജീവിതത്തെ ജീവിതമാക്കുന്നത്. ഒരുപക്ഷേ, ആ വ്യക്തതയില്ലായ്മ തന്നെയായിരിക്കാം ജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വ്യക്തത.